Stanisław Lem Preface to The Mask

This is the preface written by Lem for the Russian translation of his novel The Mask. It contains Lem's own explanation of this novel's meanings.

Stanisław Lem Afterword to The Investigation

This is a letter written by Lem to the Russian translator of his novel The Investigation. The writer explains here how one should understand the „randomness" of the crime described in this work.

Stanisław Lem Secure Technology without Danger?

In this essay, originally published in a Soviet literary periodical, Lem reflects some of the consequences exerted by rapidly developing technology upon the human culture and personality.

John Perry Barlow Declaration of the Independence of Cyberspace

The text of Declaration is a kind of anarchic manifesto declared by the users of cyberspace against all institutions of the political power.

Robert Pepperell The Posthuman Manifesto

This is the appendix to the book of Robert Pepperell - an abstract of the fundamental theses of the posthumanism.

Slavoj Žižek No Sex, Please, We're Posthuman!

Žižek's essay deals with a number of philosophical and cultural problems that emerge alongside with the forthcoming age of deep technological interferences in the biological basis of the human condition.

Jerzy Jarzębski  Cognition in Lem: Genological Variations

In this essay, various relations between Lem's epistemology and his repertoire of literary genres are concerned. According to the author, Lem in all his works was proving that „objective" human knowledge is in fact strictly dependent on the linguistic forms of its expression.

Peter Swirski Of Games with the Universe: Preconceptions of Science in Stanislaw Lem's "The Invincible"

The author analyses many complicated plot-constructing and discursive strategies applied by Lem to show how the human science is restricted by the human notion of the reality.

Maciej Dajnowski Between Uniformity and Flexibility of the Forms. The Grotesque Character in Lem's Prose as a Vehicle of his Philosophical and Social Thought

Lem's grotesque works - such as Mortal Engines and Star Diaries - belong to the most important elements of his philosophy because they contain the most ultimate borders outlined by Lem for applicability of main philosophical categories, such as humanity, culture or society. This article is an account of the analysis of this area in the Lem's thought.

Michał Choptiany Two Oceans and Transhuman Thinking. Stanisław Lem's Solaris and Transhumanism of Wolfgang Welsch

This paper compares the Solarian ocean in the novel of Lem with the picture of Pacific in an essay of German postmodern thinker Wolfgang Welsch. The author proves that Lem and Welsch both concern the „transhuman" point of view in reflecting the human condition in the world.

Paweł Majewski Lem - Fantastic or Macabre? On a Possible Origin of Non-realistic Writing

The subject of this paper is an attempt to analyze the motif of the macabre in literary works of Stanisław Lem. The macabre perseveres throughout all his work and constitutes an important part of his anthropological and existential views.

Maciej Płaza Lem and Poe, or the Distant Friends

This essay deals with all the narrative and intellectual Wahlverwandtschaften with the stories of Edgar Allan Poe that one can discover in the works of Stanisław Lem.

Andrzej Wasilewski Culture, Technology, Literature. Stanisław Lem on the Cultural Crisis

The aim of this paper is to reconstruct Lem's conception of the cultural crisis and its possible solutions - contained in the two great essays written by this author, The philosophy of hazard and Science-fiction and futurology

Paweł Okołowski The Turpism and the Faithfulness. On the Neolucretian Eroticism in the Work of Stanisław Lem

This paper presents numerous resemblances in the presentation of physical and spiritual dimension in human eroticism that occur in the Lem's work and in the ancient poem De rerum natura (On the nature of things), written in the first century B. C. by the famous Roman poet Titus Lucretius Carus.

Wiktor Jaźniewicz The Publications of Stanisław Lem in Russian

This paper contains a review of all the Lem's texts that were originally published in Russian. The author gives the abstracts and bibliographical references of thirty-six publications with citations from each of them.

Aleksandr Gricanow The Entries Lem and Solaris from the Russian Philosophical Encyclopedias

These encyclopedic entries belong to the first - and, so far, not numerous - accounts in which Lem is acknowledged as a philosopher and not only as a science-fiction writer.

Bartłomiej Knosala The Conception of Myth as a Record of Social Reaction after Technological Change in the Works of Giambattista Vico and Marshall McLuhan

This paper describes the analysis of the mythopoiesis of the technological changes that has been worked out by Giambattista Vico in The New Science and by Marshall McLuhan in most of his works. The author outlines the influence of Vico's early historicism on the understanding of culture in McLuhan's thought.

Paweł Majewski The Art of Memory and the Psychodynamics of Orality Some Notes on Two Models of Recalling

This article deals basically with two most important models of cultural memory in Western culture. These are the psychodynamics of orality that is characteristic for the non-literate cultures, and the art of memory that exists within high literate cultures. The author tries to understand how the two models relate to each other in historical context of their evolution, especially in the ancient Roman rhetoric.

Stanisław Lem Przedmowa do Maski

Jest to przedmowa, którą Lem napisał do rosyjskiego przekładu jednej ze swoich powieści, zawierająca autorskie objaśnienie znaczeń zawartych w tym utworze.

Stanisław Lem Posłowie do Śledztwa

Jest to list napisany przez Lema do rosyjskiego tłumacza jego powieści Śledztwo w celu objaśnienia, w jaki sposób należy rozumieć „przypadkowość" przestępstwa opisanego w tym utworze.

Stanisław Lem Bezpieczna technika bez niebezpieczeństwa?

W tym eseju, opublikowanym pierwotnie w radzieckim czasopiśmie literackim, Lem rozważa niektóre konsekwencje gwałtownego rozwoju techniki dla kultury ludzkiej i dla indywidualnych cech osobowości człowieka.

John Perry Barlow Deklaracja Niepodległości Cyberprzestrzeni

Tekst Deklaracji jest rodzajem anarchistycznego manifestu użytkowników sieci internetowej, skierowanego przeciwko wszelkim próbom regulacji jej działania poprzez instytucje władzy politycznej.

Robert Pepperell Manifest posthumanistyczny

Jest to apendyks do książki Roberta Pepperella, będący streszczeniem podstawowych tez myślenia posthumanistycznego.

Slavoj Žižek Żadnego seksu! To jest posthumanizm!

Esej Žižka podejmuje szereg zagadnień filozoficznych i kulturowych związanych z nadchodzącą epoką głębokich technologicznych ingerencji w biologiczne podstawy kondycji ludzkiej.

Jerzy Jarzębski Poznanie u Lema: wariacje genologiczne

Tematem tego eseju są relacje pomiędzy epistemologią Lema a przyjmowanym przez niego w poszczególnych utworach repertuarem środków literackich. Według autora Lem udowadnia w całej swojej twórczości zależność pozornie „obiektywnej" wiedzy ludzkiej od językowych form jej ekspresji.

Peter Swirski Gry z Wszechświatem: o nauce i jej uprzedzeniach w Niezwyciężonym Stanisława Lema

Autor analizuje skomplikowane strategie fabularne i dyskursywne, jakich Lem używał dla zobrazowania ograniczeń nauki wynikających ze specyfiki ludzkiego pojęcia rzeczywistości.

Maciej Dajnowski Między uniformizacją a płynnością formy. Postać groteskowa w prozie Lema jako vehiculum myśli filozoficzno-społecznej

Groteski Lema - takie jak Cyberiada i Dzienniki gwiazdowe - są ważnym elementem jego filozofii, ponieważ to właśnie w tego typu utworach pisarz ten wytyczał skrajne granice stosowalności głównych kategorii filozoficznych odnoszących się do pojęcia człowieczeństwa, kultury czy społeczeństwa. Niniejszy artykuł jest jedną z prób analizy tego obszaru myślenia Lema.

Michał Choptiany Dwa oceany i myślenie transludzkie. Solaris Stanisława Lema a transhumanizm Wolfganga Welscha

Artykuł zawiera próbę porównania obrazu oceanu solaryjskiego w powieści Stanisława Lema i obrazu Pacyfiku w eseju Wolfganga Welscha. Autor dowodzi, że obie wizje oceanu są powiązane z „transludzkim" ujęciem kondycji człowieka w świecie.

Paweł Majewski Lem fantastyczny czy makabryczny? O możliwym źródle pisarstwa nie-realistycznego

Tematem tekstu jest próba analizy motywu makabry, pojawiającego się w twórczości fabularnej Lema wyjątkowo często, oraz określenia jego roli w wizji świata przedstawionej przez tego pisarza.

Maciej Płaza Lem i Poe czyli o pewnej dalekiej przyjaźni

Tematem tego eseju są powinowactwa narracyjne i intelektualne względem opowiadań Edgara Allana Poe'a, jakie można zaobserwować w twórczości Stanisława Lema.

Andrzej Wasilewski Kultura, technologia, literatura. Stanisław Lem o kryzysie kulturowym

Celem rozprawy jest zrekonstruowanie Lemowskiej koncepcji kryzysu kulturowego i możliwych sposobów jego zażegnania, zawartej w dwóch wielkich esejach tego pisarza - Filozofii przypadku oraz Fantastyce i futurologii.

Paweł Okołowski Turpizm i wierność. O neolukrecjańskiej erotyce Stanisława Lema

Autor tego artykułu wskazuje na liczne podobieństwa pomiędzy przedstawieniem cielesnego i duchowego wymiaru związków erotycznych w twórczości Lema i w pochodzącym z I wieku p.n.e. poemacie Tytusa Lukrecjusza Carusa De rerum natura (O naturze rzeczy).

Wiktor Jaźniewicz Rosyjskojęzyczne publikacje Stanisława Lema

Tekst jest przeglądem wszystkich publikacji Lema, które pierwotnie ukazały się w języku rosyjskim i w większości nie zostały dotąd przełożone na polski. Oprócz streszczenia i adresów bibliograficznych 36 takich publikacji autor zamieszcza również cytaty z każdej z nich.

Aleksandr Gricanow Hasła Lem i Solaris z rosyjskich encyklopedii filozoficznych

Przedstawione tu hasła encyklopedyczne należą do pierwszych i jak dotąd nielicznych ujęć Lema jako filozofa, a nie tylko jako pisarza science-fiction.

Bartłomiej Knosala Koncepcja mitu jako zapisu reakcji społecznej na zmianę techniczną u Giambattisty Vico i Marshalla McLuhana

Tematem artykułu jest analiza procesu mitopoezy przemian technologicznych, jaką przeprowadzili Giambattista Vico w Nauce nowej i Marshall McLuhan w większości swoich pism. Autor wykazuje wpływy wczesnego historyzmu Vico na rozumienie kultury przez McLuhana.

Paweł Majewski Sztuka pamięci a psychodynamika oralności. Kilka uwag o dwóch modelach zapamiętywania

Tematem tego szkicu jest wstępne porównanie dwóch najważniejszych w kulturze europejskiej modeli pamięci kulturowej - oralnej psychodynamiki, funkcjonującej w kulturze bezpiśmiennej, i sztuki pamięci, rozwiniętej w kulturze pisma. Autor skupia się zwłaszcza na antycznej retoryce rzymskiej, próbując wykazać, że jej teoria łączy elementy obu tych modeli.